Lilie

Napisany przez admin // 31 grudzień, 1969 // w Inne rośliny // 0 Komentarzy

L._Henryi_4.JPGLilie są wspaniałym dodatkiem do ogrodu różanego, rabaty mieszanej lub ozdobą choćby małej donicy na tarasie. Wczesne gatunki zaczynają kwitnąć już w czerwcu i kwitną przez cały lipiec-sierpień wypełniając lukę w kwitnieniu róż. Pokaz liliowy kończą lilie wspaniałe (L.speciosum). Paleta barw jest tak bogata, że łatwo dobrać odpowiednie tonacje do każdej kompozycji. Dodatkowo lilie zajmują mało miejsca, zawsze można dosadzić kilka cebulek pomiędzy innymi roślinami.

Wśród lilii znanych jest ponad 100 gatunków występujących w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W ogrodach uprawiane są głównie mieszańce międzygatunkowe o dużych, pachnących kwiatach. Powstałe odmiany liczy się dziś już w tysiącach i podzielono je na kilka grup. 

Szczególnie łatwe w uprawie są lilie azjatyckie (oznaczane A lub AS). Są mieszańcami gatunków: L. tigrinum, L. davidii, L. concolor, L. bulbiferum, L. hollandicum, L. maculatum. W naszych warunkach są całkowicie wytrzymałe na mrozy. Jest to najliczniej prezentowana grupa wymagająca słonecznego lub lekko ocienionego stanowiska, przeciętnej gleby o ph 5,5- 6,5 z dodatkiem próchnicy i umiarkowanej wilgotności. Dołek do sadzenia powinien być głęboki na 3-krotną wysokość cebuli. Zimują bardzo dobrze w polskim klimacie. Wymagają ściółkowania aby gleba wokół cebul była stale wilgotna i chłodna. Rozmnażane są przez podział cebul lub cebulki pędowe. Ciekawe odmiany lilii azjatyckich: Aphrodite, Coctail Twins, Landini, Lollypop, Netty's Pride.

Mieszańce longiflorum (oznaczane symbolem LO) powstały z gatunków: L.formosanum, L. longiflorum i L. philippinense i są nieco mniej odporne na mróz, dlatego należy je obficie ściółkować przed zimą lub zimować w bezmroźnym pomieszczeniu. Dobrze czują się w rozproszonym świetle z ocienieniem w samo południe. Lubią glebę żyzną, próchniczą, z domieszką gliny i przerobionego obornika. Ciekawe odmiany w tej grupie: Illusive, Pink Star, Triumphator. 

Mieszańce martagon / lilie zlotogłów (oznaczane MA) są krzyżówką lilii złotogłów i kilku gatunków azjatyckich (L. hansonii, L. Medeloides, L. tsingtauense. Mają charakterystyczne okółki liści i niewielkie, turbanowe, pachnące kwiaty (nieco ostry zapach). Kwitną wcześnie VI-VII. Znoszą przeciętne, wapienne gleby i pełne nasłonecznienie. Całkowicie mrozoodporne w Polsce. Cenne odmiany: Album, Claude Shride, Marhan, Paisley Hybrid. 

Mieszańce trąbkowe (oznaczane TR) powstały przez krzyżowanie L. regale, L. sargentiae, L. leucanthum, L. sulphureum i L. henryi. Lilie te mają duże, pachnące kwiaty w kształcie miseczki lub lejka i wysokie pędy do 150 cm. Są dość łatwe w uprawie, rosną na przeciętnej, żyznej  gliniasto piaszczysto wapiennej glebie (ph 6,5-7,5) ale głęboko uprawionej. Lepiej korzenią się w pulchnym podłożu. Zimują okryte ściółką. Popularne odmiany: African Queen, Aldona, Pink Perfection, Regale Album. 

Mieszańce orientalne (oznaczane OR) należą do  bardzo zróżnicowanej grupy. Są to lilie powstałe z krzyżówek gatunków L. auratum, L. speciosum , L.japonicum, L. rubellum, oraz mieszańce z L. henryi.. Wyróżniają się niezwykle atrakcyjnymi, dużmi i mocno pachnącymi kwiatami. Ich uprawa jest bardziej wymagająca. Gleba powinna być wilgotna, dobrze spulchniona i przemieszana z dużą ilością materiału organicznego (np. kora, kompost, kwaśny torf, trociny), o odczynie kwaśnym. Warstwa próchnicy powinna wynosić ok 30cm i tworzyć lekkie wzniesienie (rabata podwyższona). Zaleca się tez obfite ściółkowanie przez cały rok, szczególnie zimą. W tej grupie wybór odmian jest dość duży, np. Casa Blanca, Dizzy, Distant Drum, Muscadet, Sweethart, Tom Pouce.

Mieszańce orienpet (oznaczane OT) są aktualnie najbardziej poszukiwaną, najmodniejszą i najefektowniejszą grupą lilii. Powstały ze skrzyżowania lilii orientalnych i ich mieszańców z liliami trąbkowymi. Osiągają dużą wysokość, nierzadko do 2m, intensywnie pachną i wdzięczą się olbrzymimi kwiatostanami (do kilkudziesięciu sztuk na pędzie). Wymogi uprawowe podobne, jak u lilii orientalnych. Kwitną w lipcu i sierpniu. Na dobrze przygotowanych stanowiskach zimują bez problemów pod warstwą ściółki. Pierwszym mieszańcem orienpet jest cenna odmiana Black Beauty o wiśniowych kwiatach z jasnym brzegiem. Inne wartościowe odmiany: Beijing Moon, Friso, High Tea, Ice Cube, Leslie Woodriff, Orania, Palazzo, Pink Palace, Purple Prince,  Robert Swanson, Scheherazade, Silk Road, Zambesi.

Mieszańce Candidum (Lilia biała, Lilia Św. Józefa, Madonna Lily) zostały wyhodowane w wyniku krzyżowania L. candidum i L. chakedonicum oraz ich mieszańca L. x testaceum. Wyselekcjonowane formy L. candidum znajdują się w handlu pod nazwą "Cascada Strain" i wyróżniają się silniejszym wzrostem i większymi kwiatami. Bardzo ważne: cebule lilii candidum sadzi się płytko, na głębokość 5 cm, inaczej niż większość lilii. Posadzone za głęboko nie będą kwitły. Ponadto muszą rosnąć w glebie wapiennej o ph powyżej 6,5 . Najlepszym terminem sadzenia jest sierpień/wrzesień. Jesienią wyrasta juz kępa liści, która zimuje do wiosny. Wiosną wcześnie rozpoczyna wzrost wypyszczając długie pędy do 150 cm wysokości, zakończone śnieżnobiałymi kwiatami o silnym zapachu. Mrozoodporność strefa 3b. Jest to najbardziej poszukiwana i ceniona grupa lilii, jak i jedna z najdrożych. Lilia biała candidum jest odwiecznym sybolem czystości i niewinności.  

Lilie botaniczne- gatunki i odmiany występujące na naturalnych stanowiskach. Opisanych jest około 100 gatunków występujących w lasach, zaroślach i na łąkach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Niektóre z nich wymagają bardzo specyficznych warunków. Tylko część gatunków znosi nasz klimat ale możemy pokusić się o wprowadzenie ich do naszych ogrodów. Poniżej kilka ważniejszych gatunków.

Lilium candidum (lilia biała)

Lilium canadense (lilia kanadyjska)

Lilium cernuum (lilia zwisła)

Lilium davidii (lilia Davida)

Lilium duchartrei (lilia Duchartrera)

Lilium henryi (lilia Henry'ego)

Lilium lancifolium (lilia tygrysia)

Lilium martagon (lilia złotogłów)

Lilium pomponium (lilia pomponowa)

Lilium speciosum (lilia wspaniała).

Mówi się powszechnie, że lilie azjatyckie rosną same a więcej uwagi musimy poświęcić liliom orientalnym i orenpetom ale z pewnością odwdzięczą się za to obfitym kwitnieniem i wspaniałym zapachem, któremu ciężko się oprzeć! Patrząc na te przepiękne kwiaty zawsze ogarnia mnie wielki podziw nad wspaniałością natury i jej bogactwem. Jak pisał Ap. Mateusz: „Przypatrzcie się liliom polnym, jak rosną: nie pracują, ani nie przędą. A powiadam wam, że ani Salomon w całej chwale swojej nie był odziany jak jedna z nich” [Mt 6, 28-29].

Poniżej kilka ciekawych odmian o sprawdzonej mrozoodporności w polskim klimacie.

Black Beauty
Black Beauty
Lilium tigrinum flore pleno
Lilium tigrinum flore pleno
Scheherazade
Scheherazade
Sixth Sence
Sixth Sence
Wizard
Wizard
Yellow Tycoon
Yellow Tycoon
Pearl Jessica
Pearl Jessica
Toronto
Toronto
Lilium martagon - Lilia złotogłów
Lilium martagon - Lilia złotogłów
White Tycoon
White Tycoon
Triumphator
Triumphator
Tropical Breeze
Tropical Breeze
Nuttmegger
Nuttmegger
Regale Album
Regale Album
Conca d'Or
Conca d'Or
Lady Alice
Lady Alice
Fata Morgana
Fata Morgana
Marco Polo
Marco Polo
Lilie orientalne
Lilie orientalne

 lilia.JPG

Lilia Nutmegger

lilia_biaa_1.JPG

Lilium candidum

 Lilia_henryi_1.JPG

Lilium henryi

lilia_Pearl_Jessica_3.JPG

Lilia azjatycka Pearl Jessica

Lilia_Orienpet_LESLIE_WOODRIFF_-_Copy.JPG

Orienpet / lilia drzewiasta Lesslie Woodriff

lilia_Conca_dOr_1.JPG

Lilia Conca d'Or

lilia_2.JPG

DSC_0001.JPG

lilia Black Beauty.JPG

Na ostatnim zdjęciau lilia Black Beauty OT (pierwszy orienpet).

Zdjęcia w ogrodzie autorki.

Lilie do nabycia w sklepie Rozarium

O autorze

admin

Komentarze

Musisz być zalogowany, aby napisać odpowiedź. Zaloguj »

Komentarz sie pojawi po zaaprobowaniu.